Quan hệ kinh tế Việt Nam - Nhật Bản đang đa dạng hơn và bắt đầu có xu hướng hai chiều, theo nhận định của Giáo sư Trần Văn Thọ trong cuộc phỏng vấn do Báo Điện tử Chính phủ đăng ngày 8/11.

Giáo sư cho rằng sự thay đổi này diễn ra bên cạnh vai trò lâu năm của Nhật Bản là nguồn vốn vay ưu đãi và đầu tư vào Việt Nam. Ông nhìn thấy cơ hội hợp tác ở bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và đào tạo nhân lực chất lượng cao.

Từ sản xuất xuất khẩu đến thị trường dịch vụ

Theo ông Thọ, trong giai đoạn trước, vốn và công nghệ chủ yếu đi từ Nhật Bản sang Việt Nam, còn đầu tư trực tiếp thường gắn với việc xây dựng các ngành sản xuất hàng xuất khẩu. Ông nhận định thị trường Việt Nam hiện cũng thu hút sự quan tâm trong thương mại, dịch vụ và logistics, bên cạnh công nghiệp.

Giáo sư cho biết cộng đồng người Việt tại Nhật đã vượt 600.000 người và có các trí thức, doanh nhân trẻ khởi nghiệp, đặc biệt trong công nghệ thông tin. Theo ông, điều này tạo thêm một hướng kết nối kinh tế giữa hai nước.

Những lĩnh vực được đề xuất hợp tác

Nhìn lại quá trình hợp tác, ông Thọ nhắc đến hỗ trợ của Nhật Bản trong xây dựng hạ tầng, cải cách thể chế và phát triển chính sách. Ông cũng đề cập Sáng kiến chung Việt Nam - Nhật Bản được lập tháng 3/2003 để cùng xử lý các vướng mắc về môi trường đầu tư. Hai nước đã tổ chức diễn đàn hợp tác địa phương tại Quảng Ninh năm 2025 và Huế năm 2026, theo lời ông.

Trong cuộc phỏng vấn, giáo sư nhắc đến Nghị quyết số 10 ngày 8/6/2026 về chính sách đầu tư nước ngoài. Theo ông, định hướng mới khuyến khích chuyển giao công nghệ, liên doanh với doanh nghiệp trong nước và các trung tâm nghiên cứu, phát triển của doanh nghiệp nước ngoài. Ông cũng nêu nhu cầu củng cố chuỗi cung ứng.