Thước đo AI được đặt ở hoạt động sản xuất

Tại hội thảo quản lý trí tuệ nhân tạo trong khuôn khổ APEC ngày 19 và 20-10, đại diện Cục Công nghiệp Phạm Văn Quân đề xuất đánh giá công nghệ bằng hiệu quả tạo ra cho doanh nghiệp. Năng suất, chất lượng sản phẩm và giá trị gia tăng được đặt lên trước số lượng phần mềm hay mô hình phát triển.

Tham luận liên hệ cách tiếp cận này với mục tiêu tăng trưởng hai con số và năng lực tự chủ công nghiệp. Theo ông Quân, doanh nghiệp không nhất thiết tự làm mọi thành phần công nghệ; điều quan trọng là chọn đúng, tích hợp, vận hành và cải tiến những công cụ quyết định sức cạnh tranh.

Ví dụ với một đơn vị cơ khí, điểm bắt đầu có thể là kiểm tra sản phẩm bằng hình ảnh hoặc dự báo bảo trì ngay trên dây chuyền hiện có. Các ứng dụng khác được nêu gồm tối ưu kế hoạch sản xuất, quản lý tiêu thụ năng lượng, phân tích quặng, tổ chức tuyến vận tải và kho hàng. Đây là những khả năng triển khai, không phải thống kê các nhà máy đã hoàn tất ứng dụng.

Dữ liệu, nhân lực và quản lý theo rủi ro

Một khảo sát năm 2025 của AWS và Strand Partners được dẫn tại hội nghị cho thấy khoảng 18% doanh nghiệp trong mẫu đã dùng AI. Phần lớn mới ở mức cơ bản. Tỷ lệ này có phạm vi là các đơn vị được khảo sát, không tự đại diện cho toàn bộ doanh nghiệp Việt Nam.

Những điểm nghẽn được tham luận nhận diện gồm kỹ năng số, chuẩn hóa dữ liệu và khó đo hiệu quả đầu tư. Để xử lý, ông Quân đề xuất đánh giá mức sẵn sàng theo chiến lược, con người, dữ liệu, hạ tầng công nghệ và khả năng tổ chức thực hiện.

Các trung tâm hỗ trợ kỹ thuật dùng chung tại khu công nghiệp, cụm công nghiệp hoặc cơ sở đào tạo là một hướng khác. Việc hỗ trợ những công đoạn cụ thể và đào tạo lại lao động được đặt cạnh các chương trình công nghiệp hỗ trợ, sản xuất thông minh.

Về quản lý, tham luận ủng hộ phân tầng rủi ro: kiểm soát chặt hơn với hệ thống tác động lớn tới an toàn, quyền lợi con người và đơn giản hơn với ứng dụng ít rủi ro. Chi phí tuân thủ của doanh nghiệp nhỏ cần được tính tới.

Các chỉ tiêu gợi ý để theo dõi hiệu quả gồm tỷ lệ hàng lỗi, thời gian dừng máy, chi phí năng lượng và năng suất lao động. Đây là khuyến nghị chuyên môn tại hội thảo, chưa phải bộ nghĩa vụ bắt buộc mới được ban hành cho mọi doanh nghiệp.