Bàn cách đưa nguồn vốn tới dự án tiết kiệm năng lượng

Bộ Công Thương tổ chức hội thảo tại Hà Nội ngày 20-10 để lấy ý kiến về thiết kế quỹ thúc đẩy sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả. Cơ quan chuyên môn đang hoàn thiện mô hình trước khi trình Thủ tướng xem xét việc thành lập, nên cuộc tham vấn chưa đồng nghĩa một chương trình cho vay đã mở cửa.

Phó cục trưởng Đặng Hải Dũng cho rằng nâng hiệu quả dùng năng lượng có thể giảm sức ép cung ứng, chi phí sản xuất và phát thải. Định hướng quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách, không vì lợi nhuận, được đưa ra để kết nối nguồn lực trong nước, quốc tế và xã hội hóa với nhu cầu đầu tư của doanh nghiệp.

Vấn đề tại hội thảo không chỉ là có thêm vốn. Các đại biểu được đề nghị bàn về cơ chế quản trị, đối tượng thụ hưởng, cách tiếp cận và sự kết hợp giữa hỗ trợ kỹ thuật, chuẩn bị dự án với công cụ tài chính.

Thiết kế công cụ và xử lý rào cản thực tế

Chương trình Đối tác chuyển dịch năng lượng Đông Nam Á dự kiến hỗ trợ kỹ thuật từ tháng 9-2026 tới tháng 8-2027. Nội dung gồm khảo sát tiềm năng đầu tư, tìm rào cản tài chính và đề xuất cơ chế vận hành khả thi cho quỹ.

Các phương án được trao đổi bao gồm cho vay ưu đãi, hỗ trợ lãi suất và kỹ thuật, huy động vốn, nhận ủy thác cùng hỗ trợ thị trường. Chuyên gia nhấn mạnh quỹ cần bổ trợ cho hệ thống tín dụng, không thay vai trò ngân hàng. Mô hình được giới thiệu cũng không nhận tiền gửi hay phát hành bảo lãnh ngân hàng.

BIDV chia sẻ kinh nghiệm quản lý nguồn vốn ủy thác của Chính phủ và nhà tài trợ, từ thẩm định, giải ngân tới thu hồi và báo cáo. Những kinh nghiệm đó được dùng làm chất liệu cho thiết kế, chưa phải xác nhận ngân hàng đã bắt đầu giải ngân từ quỹ mới.

Đại diện EVN nêu các trở ngại của mô hình dịch vụ năng lượng ESCO, gồm hợp đồng, cách đo mức tiết kiệm, khả năng thu hồi vốn và nhân lực kỹ thuật. Các đề xuất tập trung vào chuẩn hóa đo lường, xác minh độc lập và hướng dẫn thực hiện.

Kết quả hội thảo sẽ góp phần hoàn thiện hồ sơ thành lập. Việc phối hợp các nguồn vốn và công cụ hỗ trợ vẫn cần được quyết định trong những bước tiếp theo, thay vì coi toàn bộ phương án thảo luận đã là quy tắc áp dụng cho doanh nghiệp.