UBND tỉnh Quảng Ngãi phê duyệt bổ sung danh mục kiểm kê di sản văn hóa phi vật thể theo Quyết định 2536/QĐ-UBND. Theo Báo Văn Hóa, đợt này có tổng cộng 47 di sản, gồm bảy mục bổ sung mới và 40 mục được cập nhật, phản ánh nhiều loại hình văn hóa và tri thức của các cộng đồng trong tỉnh.

Bảy mục mới gắn với đời sống cộng đồng

Những nội dung bổ sung gồm tri thức trồng và chế biến quế của người Co tại Tây Trà, Tây Trà Bồng, Thanh Bồng, Trà Bồng và Cà Đam. Danh mục cũng ghi nhận nghệ thuật Hát Hố, lễ hội miếu Bà Ngũ Hành hay lễ hội hoa đăng tại An Phú, cùng tri thức trồng rau ở An Phú và Long Phụng.

Các mục khác là nghệ thuật Hát ru của người Kinh tại đặc khu Lý Sơn, tri thức đẽo thuyền độc mộc của người Ba Na, nhóm Rơ Ngao, tại Đăk Tô, Đăk Hà, Đăk Pxi và Sa Bình, cùng nghệ thuật chế tác, trình diễn Sáo đất của người Hrê tại Sơn Linh và Ba Dinh.

Bài viết lưu ý Hát Hố và hát ru ở Lý Sơn có nguy cơ mai một. Tri thức đẽo thuyền độc mộc được đánh giá đã mai một, đặt ra yêu cầu quan tâm đến tình trạng lưu giữ và khả năng truyền tiếp trong cộng đồng.

Cập nhật thực trạng để phục vụ bảo vệ di sản

Trong 40 mục được cập nhật, phần lớn gắn với cộng đồng Ba Na, nhóm Rơ Ngao. Các loại hình trải từ truyền khẩu, nghệ thuật trình diễn, lễ hội, tập quán xã hội và tín ngưỡng đến nghề thủ công và tri thức dân gian.

Những ví dụ được Báo Văn Hóa nêu gồm sử thi Hơ Mon, cồng chiêng Ching goong, múa xoang, đàn Tơ Rưng, Đinh Pút và các hình thức hát dân ca, hát ru. Các nghi lễ liên quan đến trỉa lúa, mừng lúa mới, cầu an, bỏ mả, mừng nước giọt và nhà rông mới cũng có trong nhóm cập nhật.

Đan lát, dệt thủ công, làm rượu cần, nghề rèn, tri thức thuốc dân gian và kỹ thuật làm nhà truyền thống là những phần khác của danh mục. Một số mục được bổ sung địa bàn lưu giữ, gồm nghề làm bánh tráng, trồng hoa, nhà sàn của người Hrê và nghệ thuật chế biến don Quảng Ngãi.

Quyết định ghi nhận nhiều di sản vẫn được duy trì, trong khi sử thi Hơ Mon và một số nghi lễ, nhạc cụ đối mặt với suy giảm hoặc thiếu người kế cận. Việc kiểm kê giúp xác định rõ loại hình, chủ thể và địa bàn để phục vụ quản lý, bảo vệ; con số 47 là tổng của các mục mới và cập nhật trong đợt này.