Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026 (AEF 2026) diễn ra tại TP Hồ Chí Minh từ ngày 26 đến 29/10 với chủ đề “Tinh thần hợp tác trong kỷ nguyên mới”. Chiều 26/10, hai phiên thảo luận mở màn tập trung vào hai câu hỏi: làm sao để kinh tế tầm thấp, với nền tảng là phương tiện bay không người lái và hệ thống tự hành, phát triển được, và làm sao để Việt Nam hút được dòng vốn công nghệ cao. Theo VietnamPlus, câu trả lời được nhiều diễn giả nhắc tới là cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) và hạ tầng được quy hoạch đồng bộ.
AEF 2026: quy mô và chủ đề
Theo VietnamPlus, AEF 2026 dự kiến quy tụ hơn 1.500 đại biểu trong nước và quốc tế, cùng hàng trăm CEO và lãnh đạo các tập đoàn đa quốc gia. Chủ đề của AEF 2026 thể hiện yêu cầu chuyển từ ứng phó với biến động sang chủ động kiến tạo quan hệ đối tác. Chương trình nghị sự xoay quanh bốn trụ cột: vai trò của các siêu đô thị; công nghệ đột phá và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo; các mô hình hợp tác trong kỷ nguyên mới; vai trò tiên phong của khu vực tư nhân trong thúc đẩy tăng trưởng và đổi mới sáng tạo.
Diễn đàn do Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo, UBND TP Hồ Chí Minh chủ trì, Trung tâm Cách mạng Công nghiệp lần thứ 4 tại TP Hồ Chí Minh thực hiện, phối hợp với Diễn đàn Kinh tế Thế giới cùng các đối tác trong nước và quốc tế.
Kinh tế tầm thấp: ba nút thắt và lời giải sandbox
Phiên “Kinh tế tầm thấp - Kiến tạo không gian tăng trưởng mới” thuộc Ngày Đổi mới sáng tạo mở (Open Innovation Day 2026), sự kiện mở đầu chuỗi hoạt động của AEF 2026. Theo VietnamPlus, ông Nguyễn Tiến Trường, Viện trưởng Viện Phát triển không gian tầm thấp (ILASD) thuộc Hội Hàng không vũ trụ Việt Nam (VASA), cho rằng nhu cầu ứng dụng rất đa dạng, từ nông nghiệp, giám sát đô thị, cứu hộ cứu nạn, ứng phó thiên tai đến giao hàng y tế khẩn cấp và logistics đô thị. Viện đề xuất ưu tiên bốn lĩnh vực: nông nghiệp chính xác, giám sát hạ tầng, logistics y tế và bản đồ số.
Ông Trường chỉ ra ba nút thắt: chưa có luật không lưu tầm thấp thống nhất; pin cho thiết bị bay chưa đủ lâu để đáp ứng các tác vụ; an toàn bay trên khu dân cư. Vòng luẩn quẩn nằm ở chỗ chưa bay thử thì chưa có dữ liệu an toàn, mà thiếu dữ liệu thì khó xây dựng hành lang pháp lý. Vì vậy, theo ông, trong một đến hai năm tới cần ưu tiên hoàn thiện sandbox và triển khai các khu thử nghiệm. Dựa trên Kết luận số 99-KL/TW của Bộ Chính trị về khai thác, quản trị và bảo vệ không gian tầm thấp, ILASD đề xuất ba khu thử nghiệm đại diện cho các điều kiện địa hình khác nhau tại Điện Biên, Tây Ninh và Đà Nẵng.
Phía doanh nghiệp nhìn vấn đề từ thị trường. Ông Nguyễn Hoàng Long, Phó Giám đốc khối Sáng tạo, Tổng Công ty Công nghiệp Công nghệ cao Viettel, cho rằng chế tạo UAV không còn quá khó; thách thức lớn nhất là thị trường và hiệu quả đầu tư, nên Nhà nước cần tạo nguồn cầu ban đầu qua đầu tư công và cơ chế đặt hàng. Ông Bùi Trung Hiếu, thành viên Ban Quản lý Trung tâm Đổi mới sáng tạo Mở SoiHub, SAIGONTEL, nhận định quy mô thị trường trong nước chưa đủ lớn, đồng thời cho biết doanh nghiệp mong muốn trong một đến hai năm tới xây dựng một khu công nghiệp chuyên biệt cho kinh tế tầm thấp. Ông Joe Felter, Tổng Giám đốc Pickaxe Technologies (Hoa Kỳ), và ông Luong Pham, Cố vấn toàn cầu EHang (Trung Quốc), đều khuyến nghị bắt đầu từ các khu thử nghiệm và nhiệm vụ thực tế; ông Felter đề xuất các khu này được xây dựng thành mạng lưới thay vì một địa điểm đơn lẻ.
Vốn công nghệ cao: không thể chỉ dựa vào quỹ đất
Tại chương trình CEO 500 với chủ đề “Sự hội tụ của FDI, Công nghệ và Dòng chảy Tài chính toàn cầu”, cũng diễn ra chiều 26/10, VietnamPlus ghi nhận các đề xuất chính cho TP Hồ Chí Minh:
| Diễn giả | Đơn vị | Đề xuất chính |
|---|---|---|
| Bill Giannikos | Aurecon Việt Nam | Quy hoạch đồng bộ đất, điện, viễn thông cho trung tâm dữ liệu; hình thành khu chuyên biệt cho hạ tầng số |
| Nguyễn Thế Duy | Tập đoàn Becamex | Cơ chế đột phá để hình thành hệ sinh thái công nghiệp và khoa học công nghệ đủ sức hút FDI giá trị gia tăng cao |
| Jesse Choi | Tập đoàn Sunwah khu vực ASEAN | Hỗ trợ địa điểm thí điểm, tiêu chuẩn kỹ thuật và cơ chế quản lý rủi ro cho công nghệ mới |
| San Eng | WorkOptional.ai (Singapore) | Phát triển hạ tầng cho nền kinh tế tác nhân AI; kết nối Trung tâm Tài chính Quốc tế với nhà đầu tư công nghệ |
Nguồn: VietnamPlus, KBVN+ tổng hợp.
Theo ông Nguyễn Thế Duy, nhà đầu tư FDI thế hệ mới không chỉ tìm quỹ đất hay nhà xưởng mà còn quan tâm tới hạ tầng kết nối, khả năng tiếp cận công nghệ, nguồn nhân lực và dịch vụ hỗ trợ sản xuất. Ông Jesse Choi dẫn ví dụ ứng dụng AI tối ưu hóa xử lý nước thải có thể giúp tiết kiệm khoảng 20%-25% chi phí vận hành.
Ý nghĩa với Việt Nam
Điểm chung của hai phiên là cơ chế sandbox: lĩnh vực bay không người lái cần dữ liệu bay thử để làm luật, còn doanh nghiệp công nghệ cần môi trường thực tế để đưa sản phẩm từ nghiên cứu sang thương mại hóa. Nếu đề xuất của ILASD được chấp thuận, Điện Biên, Tây Ninh và Đà Nẵng sẽ là ba địa phương đặt khu thử nghiệm kinh tế tầm thấp. Với TP Hồ Chí Minh, VietnamPlus nhận định thách thức là quy hoạch hạ tầng đồng bộ, hoàn thiện cơ chế thử nghiệm và kết nối doanh nghiệp công nghệ với hệ sinh thái sản xuất, nghiên cứu, đào tạo; đây là những yếu tố quyết định khả năng thu hút FDI công nghệ cao.
Tiếp theo
AEF 2026 tiếp tục diễn ra tại TP Hồ Chí Minh đến ngày 29/10. Trong một đến hai năm tới, ILASD xác định hai nhiệm vụ ưu tiên là hoàn thiện sandbox và triển khai khu thử nghiệm, cùng khoảng thời gian mà ông Bùi Trung Hiếu nêu cho mong muốn có khu công nghiệp chuyên biệt. WorkOptional.ai đề xuất tổ chức các phiên làm việc với đối tác tại Việt Nam trước quý I/2027 để tìm cơ hội hợp tác về nền tảng công nghệ và tài chính.