Chiều 27/10/2026, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc tiếp bà Iris Cui, Phó Chủ tịch Apple phụ trách vận hành chuỗi cung ứng khu vực châu Á - Thái Bình Dương, và đề nghị tập đoàn nâng cao vị trí của Việt Nam trong chiến lược sản xuất và chuỗi cung ứng toàn cầu, theo Báo Chính phủ. Về phía mình, Apple kiến nghị Chính phủ tiếp tục hoàn thiện cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) để các nhà cung cấp tại Việt Nam chuyển sang dùng năng lượng sạch, VnExpress cho biết.
Apple ghi nhận gì và kiến nghị gì
Bà Iris Cui đánh giá những cải thiện về cơ sở hạ tầng tại Việt Nam đã hỗ trợ thiết thực cho các nhà cung cấp của Apple. Bà ghi nhận việc các bộ, ngành hoàn thiện quy định quản lý, đặc biệt là đơn giản hóa thủ tục cấp giấy phép lao động, giúp đối tác thuận lợi hơn khi đưa chuyên gia nước ngoài sang làm việc. Theo Báo Chính phủ, Apple đang triển khai chương trình đào tạo công nghệ mới cho người lao động trong chuỗi cung ứng tại Việt Nam, và bà Cui cũng đánh giá cao cộng đồng nhà phát triển ứng dụng Việt Nam trong hệ sinh thái Apple.
Phía Apple đưa ra ba nhóm kiến nghị:
- Tiếp tục hoàn thiện cơ chế hỗ trợ đầu tư với các dự án công nghệ cao.
- Xem xét các vướng mắc về thuế nhà thầu và thủ tục hải quan.
- Hoàn thiện cơ chế mua bán điện trực tiếp, phù hợp với mục tiêu giảm phát thải của tập đoàn.
Tại cuộc gặp, đại diện Bộ Công Thương và Bộ Tài chính đã trao đổi về việc điều chỉnh cơ chế DPPA cùng các chính sách hỗ trợ đầu tư, thuế nhà thầu, thủ tục hải quan. Phó Thủ tướng Thường trực đề nghị Bộ Công Thương sớm nghiên cứu kiến nghị về DPPA, bảo đảm hài hòa lợi ích các bên và phù hợp với điều kiện vận hành hệ thống điện. Bộ Tài chính được yêu cầu hướng dẫn doanh nghiệp áp dụng quy định hiện hành và giải quyết các vấn đề thuộc thẩm quyền.
Việt Nam muốn gì từ Apple
Theo Phó Thủ tướng Thường trực, hiệu quả hợp tác không chỉ đo bằng số nhà máy hay quy mô sản xuất mà còn ở năng lực của doanh nghiệp Việt Nam, sự trưởng thành của đội ngũ kỹ sư và giá trị công nghệ được tạo ra trong nước. Các đề nghị cụ thể gồm:
- Làm rõ định hướng phát triển chuỗi cung ứng tại Việt Nam trong những năm tới, nhất là các khâu có giá trị gia tăng cao như tự động hóa, quản trị chất lượng, thiết kế quy trình và quản trị chuỗi cung ứng.
- Xây dựng chương trình phát triển nhà cung cấp trong nước với mục tiêu, lộ trình cụ thể, tập trung vào linh kiện, vật liệu, khuôn mẫu, thiết bị phụ trợ, logistics, kỹ thuật và quản trị số.
- Hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam có tiềm năng đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế để tiến tới trở thành nhà cung cấp trực tiếp, kể cả tại các thị trường ngoài Việt Nam.
- Mở rộng đào tạo từ nhân lực vận hành dây chuyền sang kỹ sư, chuyên gia về sản xuất thông minh, robot, tự động hóa, phần mềm, dữ liệu và trí tuệ nhân tạo, qua thực tập, đào tạo luân chuyển và hợp tác với các trường đại học, viện nghiên cứu.
- Phối hợp với nhà cung cấp xác định nhu cầu điện sạch và xây dựng lộ trình chuyển đổi năng lượng.
Với doanh nghiệp Việt, đề xuất này nhắm thẳng vào các khâu linh kiện, vật liệu, khuôn mẫu, thiết bị phụ trợ và logistics. Điều kiện để tham gia là đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế về chất lượng, an toàn, truy xuất nguồn gốc, quản trị sản xuất và phát triển bền vững.
Bối cảnh: DPPA sau Nghị định 57/2025
Theo VnExpress, cơ chế DPPA từng nhiều lần được các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đề nghị sớm thí điểm. Khảo sát cuối năm 2023 của Bộ Công Thương cho thấy nhu cầu khá lớn:
| Nhóm (khảo sát cuối năm 2023) | Số lượng | Công suất |
|---|---|---|
| Doanh nghiệp lớn muốn mua điện trực tiếp | Khoảng 20 | Gần 1.000 MW |
| Dự án năng lượng tái tạo muốn bán điện qua DPPA | 24 | 1.773 MW |
| Dự án cân nhắc tham gia | 17 | 2.836 MW |
Nghị định 57/2025 về mua bán điện trực tiếp có hiệu lực từ đầu tháng 3/2025, nhưng phải tới giữa năm 2026 mới có trường hợp đầu tiên đưa cơ chế này vào vận hành thực tế: Samsung Thái Nguyên (SEVT) là bên mua, Nhà máy điện mặt trời TTC Đức Huệ 2 là bên bán.
Tiếp theo
Bước kế tiếp nằm ở hai bộ: Bộ Công Thương nghiên cứu kiến nghị điều chỉnh DPPA, Bộ Tài chính hướng dẫn về hỗ trợ đầu tư, thuế nhà thầu và hải quan. Các nguồn không nêu thời hạn cho những việc này, cũng không nêu cam kết cụ thể nào của Apple. Phó Thủ tướng Thường trực khẳng định Việt Nam tiếp tục cải thiện thể chế, hạ tầng, nguồn nhân lực và môi trường đầu tư để Apple cùng các doanh nghiệp công nghệ cao phát triển lâu dài tại Việt Nam.