Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng ngày 27/10/2026 yêu cầu Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) khẩn trương tính toán phương án giảm giá bán lẻ điện bình quân, đồng thời giao Bộ Tài chính rà soát phương án đưa thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt với các loại xăng về 0%. Cả hai biện pháp được đặt trong cùng một khung thời gian, từ ngày 1/11/2026 đến hết ngày 31/3/2027, theo kết luận cuộc họp về các kịch bản điều hành giá xăng dầu và điện tại Trụ sở Chính phủ do Báo Chính phủ đăng tải.
Đây mới là chỉ đạo xem xét, chưa phải quyết định cuối cùng. Kết luận cuộc họp không nêu mức giảm cụ thể của giá điện, còn phương án thuế xăng phải được đánh giá về cơ sở pháp lý, thẩm quyền và tính khả thi trước khi trình cấp có thẩm quyền.
Ba cơ quan, ba đầu việc
Cuộc họp có lãnh đạo các Bộ Tài chính, Công Thương, Văn phòng Chính phủ, đại diện Bộ Tư pháp và Tổng Giám đốc EVN. Sau khi nghe EVN, Bộ Tài chính và các bộ, cơ quan báo cáo, Phó Thủ tướng phân công như sau:
- EVN rà soát, tính toán, tiết kiệm tối đa chi phí để có phương án giảm giá bán lẻ điện bình quân, đúng quy định về cơ chế và thời gian điều chỉnh giá, nhằm hỗ trợ, bảo đảm an sinh xã hội cho người dân và doanh nghiệp; sau đó báo cáo Bộ Công Thương kiểm tra, cho ý kiến.
- Bộ Công Thương chủ trì có ý kiến về phương án của EVN để kịp tiến độ giảm giá điện từ ngày 1/11/2026, đồng thời báo cáo cấp có thẩm quyền những nội dung vượt thẩm quyền của bộ.
- Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với Bộ Công Thương, Bộ Tư pháp và các cơ quan liên quan đánh giá đầy đủ tác động của việc giảm thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng các loại về 0%, rồi báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định; việc này phải hoàn thành trước ngày 1/11/2026.
Bối cảnh: giá điện và thuế xăng đang ở mức nào
Theo VnExpress, giá bán lẻ điện bình quân hiện ở mức hơn 2.204 đồng/kWh (chưa gồm VAT), áp dụng từ ngày 10/5/2025, cũng là lần điều chỉnh gần nhất. Điện sinh hoạt được tính theo 6 bậc lũy tiến, từ 1.984 đồng/kWh cho 50 kWh đầu tiên đến 3.460 đồng/kWh cho phần vượt 400 kWh mỗi tháng, chưa gồm VAT.
Kết quả kiểm tra chi phí sản xuất kinh doanh điện năm 2025 do EVN công bố cho thấy tổng chi phí hơn 601.680 tỷ đồng, tương ứng giá thành khoảng 2.092 đồng/kWh, thấp hơn khoảng 5,3% so với giá bán lẻ bình quân đang áp dụng. Tuy vậy, EVN cũng cho biết còn hơn 17.506 tỷ đồng chi phí, chủ yếu liên quan chênh lệch tỷ giá, chưa được hạch toán vào giá thành lũy kế đến hết năm 2025.
Theo quy định, giá bán lẻ điện bình quân được xem xét điều chỉnh tối thiểu 3 tháng một lần, song VnExpress nhận xét trên thực tế việc điều chỉnh không diễn ra theo cơ chế này. Thẩm quyền được phân theo mức thay đổi của giá tính toán:
| Mức thay đổi giá tính toán | Cách xử lý |
|---|---|
| Giảm dưới 1% hoặc tăng dưới 2% | EVN không điều chỉnh, báo cáo Bộ Công Thương kiểm tra, giám sát |
| Giảm từ 1% trở lên hoặc tăng từ 2% đến dưới 5% | EVN gửi phương án, Bộ Công Thương rà soát rồi mới điều chỉnh |
| Tăng từ 5% đến dưới 10% | Bộ Công Thương duyệt phương án |
| Tăng trên 10% | Chính phủ quyết định |
Với xăng, Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt có hiệu lực từ ngày 1/7 quy định các mức thuế suất sau:
| Loại xăng | Thuế suất hiện hành | Phương án đang xem xét |
|---|---|---|
| Xăng thông thường | 10% | 0% |
| Xăng E5 | 8% | 0% |
| Xăng E10 | 7% | 0% |
Thuế này từng được giảm về 0% từ cuối tháng 3 đến hết tháng 6/2026 nhằm hỗ trợ bình ổn thị trường. Thuế bảo vệ môi trường với xăng dầu hiện vẫn ở mức 0 đồng/lít, và mặt hàng này cũng không phải kê khai, tính nộp thuế giá trị gia tăng theo chính sách được kéo dài đến hết năm 2026.
Người dùng điện, xăng chờ đợi điều gì
Giá bán lẻ điện bình quân là cơ sở để xây dựng biểu giá cụ thể cho từng nhóm khách hàng sinh hoạt, sản xuất, kinh doanh. Vì vậy, hóa đơn tiền điện của hộ gia đình và doanh nghiệp thay đổi bao nhiêu còn tùy vào con số cuối cùng trong phương án của EVN. Với xăng, nếu được thông qua, mức thuế từ 7% đến 10% đang áp lên các loại xăng sẽ về 0% trong 5 tháng, lặp lại biện pháp đã dùng trước đó trong năm 2026.
Tiếp theo
Mốc gần nhất là ngày 1/11/2026. Trước thời điểm này, Bộ Tài chính phải hoàn thành rà soát và báo cáo cấp có thẩm quyền về thuế xăng, còn Bộ Công Thương phải cho ý kiến về phương án giá điện của EVN để kịp áp dụng từ cùng ngày. Nếu được chấp thuận, hai biện pháp sẽ kéo dài đến hết ngày 31/3/2027.