Sân bay quốc tế Long Thành đã vào giai đoạn nước rút, nhưng một số hạng mục then chốt có nguy cơ không kịp mốc tháng 12/2026. Theo báo cáo của Bộ Xây dựng được Báo Chính phủ đăng ngày 26/10, Dự án thành phần 3 (các công trình thiết yếu) đã thực hiện khoảng 74.284,38/86.348,6 tỷ đồng giá trị sản lượng, tương đương khoảng 86,03%. Trong 16 gói thầu, 4 gói đã xong phần xây dựng, 8 gói có khả năng hoàn thành trong tháng 12/2026, còn 4 gói khó về đích đúng hạn, trong đó có nhà ga hành khách.
Bức tranh 16 gói thầu
Bốn gói đã hoàn thành xây dựng gồm: 2.4 (tường rào ranh giới cảng hàng không trong phạm vi 1.810 ha), 3.4 (san nền và thoát nước), 5.6 (thi công cọc nhà ga hành khách) và 6.12 (hệ thống GTKN tuyến số 1 và số 2).
Tám gói có khả năng xong trong tháng 12/2026 là: 4.6 (đường cất hạ cánh thứ nhất, đường lăn, sân đỗ tàu bay), 4.12 (đường cất hạ cánh thứ hai), 4.7 (sân đỗ tàu bay nhà ga hành khách), 4.9 (hệ thống cung cấp nhiên liệu), 4.11 (công trình xử lý nước thải), 5.11 (thiết bị hệ thống quản lý sân bay), 2.10 (tường rào ranh giới) và 7.8a (cọc nhà ga hàng hóa số 1 cùng các công trình phụ trợ còn lại).
Bốn gói thầu khó kịp hạn
| Gói thầu | Hạng mục | Sản lượng so với hợp đồng | Vướng mắc chính |
|---|---|---|---|
| 4.8 | Giao thông nội cảng và hạ tầng kỹ thuật | Khoảng 80,6% | Thiếu nhân sự thi công, thiếu bê tông nhựa |
| 5.10 | Nhà ga hành khách | Khoảng 83,05% | Thiếu cán bộ kỹ thuật, thợ tay nghề cao; nội nghiệp chậm |
| 7.8 | Nhà ga hàng hóa số 1 và công trình phụ trợ | Khoảng 47,04% | Thiếu trầm trọng công nhân; thiết bị hàng không phụ thuộc vận chuyển |
| 11.5 | Nhà để xe | Khoảng 42,93% | Nhà thầu không huy động đủ nhân sự trong thời gian dài |
Nguồn: Bộ Xây dựng, theo Báo Chính phủ; KBVN+ tổng hợp.
Ở gói 4.8, khối lượng còn lại rất lớn, chủ yếu là hạ tầng kỹ thuật với 43 km đường cấp 3 và 8 km đường trục chính. Bộ Xây dựng chỉ ra tình trạng thiếu hụt nhân sự thi công (khoảng 1.440/2.515 nhân sự) là nguyên nhân chính khiến tiến độ không thể đẩy nhanh. Để hoàn thành các hạng mục theo kế hoạch của chủ đầu tư ACV cần khoảng 100.000 tấn bê tông nhựa, tương đương khoảng 5.000 tấn nhựa và 60.000 m3 đá, điều mà bộ đánh giá là khó khả thi khi nguồn cung bê tông nhựa đang thiếu hụt nghiêm trọng. Ngoài ra, thiết bị tại Trung tâm năng lượng chưa lắp đặt xong, chưa chạy thử đơn động và liên động có tải, trong khi đây là điều kiện tiên quyết để khai thác nhà ga hành khách; mốc hoàn thành đến hết tháng 11/2026 tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Với nhà ga hành khách (gói 5.10), phần kết cấu đã xong và đang hoàn thiện, nhưng khối lượng còn lại rất lớn, đòi hỏi phối hợp nhiều bên. Nhà thầu khó huy động thợ hàn, thợ lắp đặt thiết bị chuyên ngành; nội nghiệp chậm kéo theo chậm thanh toán và chậm thi công ngoài hiện trường. Công trình có 51 kịch bản thử nghiệm liên động có tải cho các hệ thống điện, cấp thoát nước, điều hòa không khí và thông gió, phòng cháy chữa cháy, thiết bị nhà ga; còn 16 kịch bản chưa được phê duyệt. Trong số kịch bản đã duyệt, mới có hệ thống điện nguồn, chiếu sáng và phát thanh được thử nghiệm, và chủ đầu tư chưa xác định được thời gian hoàn thành công tác thử nghiệm.
Ở gói 7.8, tiến độ lắp đặt thiết bị chuyên ngành hàng không còn phụ thuộc vào việc đặt hàng và vận chuyển về Việt Nam; thiết bị về chậm sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ đã gia hạn. Ở gói 11.5, việc nhà thầu không huy động đủ nhân sự suốt thời gian dài là nguyên nhân lớn nhất.
Dòng tiền: hơn 10.430 tỷ đồng vướng thanh toán
Theo báo cáo của Tổng công ty Cảng Hàng không Việt Nam (ACV) được Báo Chính phủ dẫn lại, khối lượng tồn đọng vướng mắc thanh toán ở nhiều gói thầu lên tới trên 10.430 tỷ đồng. Khoản này làm chậm dòng tiền của nhà thầu và ảnh hưởng tới khả năng huy động người, máy tại công trường, tức chính những thứ đang thiếu ở bốn gói chậm tiến độ.
Tiếp theo
Bộ Xây dựng kiến nghị cấp có thẩm quyền chỉ đạo ACV thường xuyên rà soát khó khăn về nguồn cung nhiên liệu và vật liệu xây dựng, đặc biệt là đá xây dựng và nhựa đường, đồng thời có giải pháp cụ thể cho các vướng mắc thanh toán. ACV phải rà soát khối lượng còn lại của các gói 5.10, 4.8, 7.8 và 11.5, xác định rõ tiến độ xây dựng, lắp đặt thiết bị, hoàn thiện, từ đó tính số nhân công, máy móc, nhiên liệu, vật liệu cần huy động. Nhà thầu nào không đáp ứng tiến độ cam kết sẽ bị chủ đầu tư phân định trách nhiệm và xử lý theo hợp đồng. Riêng gói 5.10, ACV phải khẩn trương lập, phê duyệt các kịch bản vận hành thử nghiệm và triển khai thử nghiệm sau khi lắp đặt xong.
Mục tiêu là đưa sân bay Long Thành giai đoạn 1 vào khai thác trong tháng 12/2026. Để kịp mốc này, ACV cần sớm xác định chính xác thời điểm hoàn thành các hạng mục của Dự án thành phần 3, để ACV và các nhà đầu tư Dự án thành phần 1, 2, 4 triển khai nghiệm thu xây dựng và các thủ tục cấp phép về môi trường, an ninh, chuyên ngành hàng không. Công tác vận hành thử cũng phải hoàn tất theo đúng chương trình, kịch bản trước khi sân bay sẵn sàng khai thác.