Ngân hàng Sài Gòn (SCB) đã điều chỉnh biểu lãi suất huy động từ ngày 26/10 với mức giảm 1,5 đến 3,2 điểm phần trăm, đưa lãi suất tiết kiệm của hầu hết kỳ hạn về 0,1% đến 0,7% một năm, gần 0%, theo VnExpress. Biểu lãi suất mới ra đời khoảng một tuần sau khi Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các nhà băng giảm lãi suất tiết kiệm kỳ hạn từ 6 tháng trở lên và hạ lãi suất cho vay, giữa lúc hầu hết ngân hàng trên thị trường đã công bố giảm lãi suất.
Biểu lãi suất mới của SCB
| Kỳ hạn | Lãi suất mới | Ghi chú |
|---|---|---|
| Dưới 6 tháng | 0,1%/năm | Thấp hơn nữa nếu nhận lãi đầu kỳ hoặc hàng tháng |
| Từ 6 đến 11 tháng | 0,5%/năm | Giảm 2,5 điểm phần trăm |
| Từ 2 đến 3 năm (lãi cuối kỳ) | 0,7%/năm | Trước đó là 3,9%/năm |
Theo VnExpress, đợt điều chỉnh này nới rộng chênh lệch giữa SCB và phần còn lại của thị trường. Ở kỳ hạn 12 tháng, SCB trả thấp hơn nhóm ngân hàng quốc doanh khoảng 5 điểm phần trăm và thấp hơn các ngân hàng tư nhân khoảng 7 điểm phần trăm. Mặt bằng chung phổ biến ở mức 3% đến 6% cho kỳ hạn 6 tháng, khoản gửi 13 tháng có thể nhận 7,9% theo biểu niêm yết, và lãi thực tế còn cao hơn 1 đến 3 điểm phần trăm nếu khách dùng mã ưu đãi trên ứng dụng hoặc chương trình giới thiệu của nhân viên ngân hàng. Ở chiều cho vay, SCB đang áp lãi suất bình quân 5,35% một năm.
Từ nhóm trả lãi cao nhất đến diện kiểm soát đặc biệt
SCB từng thường xuyên nằm trong nhóm dẫn đầu về lãi suất tiền gửi. Các mốc thay đổi, theo VnExpress:
- Đầu năm 2021: bốn ngân hàng quốc doanh Agribank, BIDV, Vietcombank và VietinBank trả 5,6% cho kỳ hạn 12 tháng, SCB niêm yết tới 7,3%.
- Giữa năm 2022: SCB nâng lãi lên 8,25% khi các tổ chức khác trả quanh 7%; cũng giữa năm này, ngân hàng bị Ngân hàng Nhà nước đưa vào diện kiểm soát đặc biệt.
- Giai đoạn 2023 đến 2025: SCB đóng gần 190 phòng giao dịch, theo thống kê của VnExpress.
- Từ giữa tháng 7/2026: thêm 39 chi nhánh ngừng hoạt động, mạng lưới hiện chỉ còn 8 chi nhánh trên cả nước.
- Ngày 26/10/2026: biểu lãi suất mới về gần 0% có hiệu lực.
VnExpress giải thích, căn cứ Luật Các tổ chức tín dụng, tổ chức tín dụng bị kiểm soát đặc biệt thường được Ngân hàng Nhà nước bảo đảm thanh khoản, cấp các khoản vay đặc biệt và miễn nộp phí bảo hiểm tiền gửi, nên không cần trả lãi cao để giữ chân người gửi. Ngân hàng trong diện này phải tập trung xử lý nợ xấu, hoạt động cho vay bị hạn chế nên không còn nhu cầu vốn lớn; huy động thêm với lãi suất cao chỉ làm tăng chi phí.
Người gửi tiền và doanh nghiệp được gì
Theo VietnamPlus, tính đến ngày 26/10, hầu hết ngân hàng đã công bố giảm lãi suất huy động, phổ biến khoảng 0,5% một năm cho kỳ hạn từ 6 tháng trở lên, còn lãi suất cho vay giảm từ 1,5% đến 2%, có chương trình giảm tới 3% một năm. Với người gửi tiền, điều này đồng nghĩa lãi tiết kiệm thấp hơn trước; riêng khách hàng SCB nhận mức thấp hơn nhiều so với mặt bằng chung.
Ở phía doanh nghiệp, một công ty sản xuất, kinh doanh ống nước tại Hà Nội vừa vay 2,5 tỷ đồng với lãi suất thấp hơn trước 1,5% một năm, giúp tiết kiệm chi phí tài chính khi đơn hàng sụt giảm. Nhưng không phải nơi nào cũng dễ tiếp cận vốn ưu đãi. Ông Trần Thành Trọng, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Sáng Ban Mai, cho rằng mức lãi suất hơn 10% một năm vượt quá khả năng chịu đựng của nhiều doanh nghiệp sản xuất vì biên lợi nhuận thấp và chu kỳ vốn kéo dài. Ông đề nghị ngân hàng linh hoạt hơn về điều kiện thế chấp và thẩm định dựa trên hợp đồng, dòng tiền, uy tín của doanh nghiệp.
PGS.TS Nguyễn Văn Phương, Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội, nhấn mạnh: "Một chương trình công bố rất lớn nhưng giải ngân ít, hoặc chỉ ưu đãi vài tháng đầu, chưa thể xem là thành công". Theo ông, giảm lãi suất huy động khoảng 0,5 điểm phần trăm chưa đồng nghĩa ngân hàng lập tức có dư địa giảm lãi vay 1,5 đến 2 điểm phần trăm, vì các khoản tiền gửi cũ vẫn trả lãi theo hợp đồng và chi phí vốn bình quân chỉ giảm dần khi nguồn vốn cũ đáo hạn. Ông ví dụ, giảm 1,5% lãi vay cho 10.000 tỷ đồng dư nợ trong một năm khiến thu nhập lãi giảm khoảng 150 tỷ đồng, chưa tính phần chi phí huy động tiết kiệm được.
Công ty Chứng khoán TCBS ước tính nếu phần dư nợ được giảm lãi suất 1,5% đến 2% chiếm khoảng 3% đến 5% danh mục cho vay, biên lãi ròng (NIM) toàn ngành có thể giảm khoảng 0,03% đến 0,07%, lợi nhuận trước thuế giảm khoảng 2% đến 4%.
Bước tiếp theo
Với SCB, trong bản tin đăng trên website trung tuần tháng 9, ngân hàng cho biết xử lý tài sản bảo đảm để thu hồi nợ là nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu, theo VnExpress. Song song là việc tiếp tục thu hẹp mạng lưới hoạt động.
Với toàn hệ thống, ông Lê Ngọc Lâm, Chủ tịch Hội đồng quản trị BIDV, kêu gọi các ngân hàng giảm thực chất lãi suất huy động khoảng 0,5% để tạo điều kiện kéo giảm lãi suất cho vay. PGS.TS Đinh Trọng Thịnh cho rằng Ngân hàng Nhà nước cần tiếp tục sử dụng linh hoạt các công cụ điều hành tiền tệ, hỗ trợ thanh khoản để giảm chi phí vốn bền vững. TS Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam, lưu ý chính sách tiền tệ vẫn phải kiểm soát lạm phát và giữ ổn định tỷ giá. Theo các chuyên gia được VietnamPlus dẫn, thước đo cuối cùng là số doanh nghiệp thực sự tiếp cận được vốn và chi phí tài chính được tiết giảm, chứ không chỉ là mức giảm lãi suất niêm yết.