Hoạt động chống thuốc giả cần theo dõi cả sản xuất phân tán, phân phối truyền thống và thương mại điện tử, theo Đại tá Trần Đức Đông, Chánh Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo 389 quốc gia. Trong phỏng vấn Báo Chính phủ, ông đề nghị tăng phối hợp liên ngành, tập trung các tuyến và địa bàn có nguy cơ cao.
Phạm vi của số liệu vi phạm
Theo tổng hợp được ông Đông nêu, lực lượng chức năng xử lý gần 4.000 vụ trong năm qua thuộc nhóm dược phẩm, mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, dược liệu và vị thuốc y học cổ truyền. Trong tổng này có 1.603 vụ liên quan dược phẩm, 81 vụ về dược liệu và 18 vụ về vị thuốc y học cổ truyền. Con số gần 4.000 vì vậy bao trùm nhiều loại hàng và hành vi, không chỉ riêng thuốc giả.
Ông cho biết sản phẩm vi phạm có thể xuất hiện qua hàng xách tay, nhập lậu, cơ sở bán buôn và nhà thuốc bán lẻ, bên cạnh giao dịch trực tuyến xuyên biên giới. Thuốc giả được phát hiện trong nhiều nhóm sản phẩm; thuốc không đạt chuẩn và thuốc không rõ nguồn gốc cũng là các dạng vấn đề được cuộc phỏng vấn phân biệt.
Từ phân phối trực tuyến đến kiểm nghiệm
Văn phòng nêu thủ đoạn chia công đoạn sản xuất, bao bì và đóng gói tại nhiều nơi, rồi sử dụng mạng xã hội, sàn thương mại điện tử và dịch vụ chuyển phát để tiêu thụ. Quảng cáo sai công dụng, lợi dụng hình ảnh người có ảnh hưởng hoặc nội dung tạo bằng AI có thể gây nhầm lẫn cho người mua, theo ông Đông.
Ở khâu thực thi, phối hợp giữa y tế, công an, quản lý thị trường và hải quan đã giúp phát hiện nhiều đường dây lớn. Tuy nhiên, ông thừa nhận có nơi còn chồng chéo nhiệm vụ hoặc thiếu quy định; thời gian giám định kéo dài và chi phí kiểm nghiệm cao cũng ảnh hưởng tiến độ xử lý.
Bước tiếp theo được nêu là rà soát hành lang pháp lý, tăng sử dụng công nghệ trong giám sát và tập trung các tụ điểm sản xuất, buôn bán hàng giả quy mô lớn. Cùng với kiểm tra trên thực địa, cơ quan chức năng sẽ chú ý việc lợi dụng thương mại điện tử để phân phối hàng vi phạm, nhằm kết nối phát hiện ở điểm bán với việc truy tìm các khâu phía sau.