Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP HCM (VIFC-HCMC) dự kiến ban hành trong tháng 11 quy trình và quy chế tiếp nhận quỹ đầu tư, theo đó các quỹ được phân thành ba cấp độ, tương thích với mô hình của Singapore và Dubai. Thông tin được ông Trương Minh Huy Vũ, Phó chủ tịch UBND TP HCM kiêm Chủ tịch Cơ quan điều hành VIFC-HCMC, đưa ra sáng 27/10 tại phiên thảo luận về thu hút vốn thuộc Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026 (AEF 2026), theo VnExpress và VietnamPlus.
Theo ông Vũ, khung pháp lý cho trung tâm đã hoàn tất và VIFC-HCMC đã tiếp nhận 10 thành viên đầu tiên. VnExpress cho biết đây là các công ty holding, loại doanh nghiệp được lập ra để nắm cổ phần hoặc vốn góp chi phối tại công ty con thay vì trực tiếp sản xuất hay cung cấp dịch vụ. Hai nội dung tiếp theo là quỹ đầu tư và hoạt động quản lý quỹ.
Ba cấp độ quỹ đặt cạnh Dubai và Singapore
Theo dự thảo được VnExpress dẫn, VIFC-HCMC thiết kế ba cấp độ giấy phép cho công ty quản lý tài sản (AMC): tư vấn và quản lý danh mục đầu tư; quản lý quỹ đầu tư riêng lẻ, quỹ đầu tư chuyên nghiệp; và quản lý quỹ đầu tư đại chúng. Cách phân tầng theo đối tượng huy động vốn và mức độ rủi ro này đã được áp dụng ở các trung tâm tài chính lớn:
| Trung tâm | Cách phân nhóm quỹ |
|---|---|
| Dubai | Quỹ đại chúng, quỹ miễn trừ và quỹ dành cho nhà đầu tư đủ điều kiện, yêu cầu quản lý giảm dần |
| Singapore | Quỹ chào bán đại chúng, quỹ chào bán hạn chế cho nhà đầu tư được công nhận, các trường hợp chào bán được miễn trừ |
| VIFC-HCMC (dự thảo) | Tư vấn và quản lý danh mục; quản lý quỹ riêng lẻ, quỹ chuyên nghiệp; quản lý quỹ đại chúng |
Giám đốc điều hành VIFC-HCMC Richard D. McClellan cho biết khoảng 30 bộ quy tắc (rulebook) sẽ được ban hành, trước mắt là quy chế ngân hàng và quy chế quản lý tài sản. VietnamPlus dẫn lời bà Đào Thanh Hương, Phó cục trưởng Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Tài chính), cho biết VIFC được thiết kế theo nguyên tắc “một trung tâm, hai điểm đến” tại TP HCM và Đà Nẵng, trên cơ sở một nghị quyết và 8 nghị định hướng dẫn; bộ tiêu chí và điều kiện tiếp cận áp dụng thống nhất ở hai nơi theo Nghị định 323/2025/NĐ-CP về thành lập trung tâm. TP HCM tập trung vào sản phẩm tài chính chuyên sâu và tài chính truyền thống, còn Đà Nẵng hướng tới tài chính công nghệ.
Nhà đầu tư cần ngoại tệ vào ra dễ dàng
TS Lê Anh Tuấn, Tổng giám đốc Dragon Capital, chỉ ra hai dòng vốn ngược chiều: 9 tháng đầu năm, vốn FDI đăng ký lập kỷ lục với hơn 50 tỷ USD, giải ngân 21 tỷ USD, trong khi vốn đầu tư gián tiếp (FII) rút ròng tới 5 tỷ USD, theo VnExpress. “Nếu nhìn vào dòng vốn đầu tư gián tiếp 5 năm qua, Việt Nam đã ghi nhận rút ra gần 20 tỷ USD”, ông nói.
Theo ông Tuấn, doanh nghiệp FDI hoàn tất thủ tục ngay từ đầu, còn nhà quản lý danh mục phải xử lý quy định, rủi ro tỷ giá và thủ tục hằng ngày. Ông đề nghị VIFC cho phép mua các sản phẩm mà thị trường nội địa còn hạn chế, phòng hộ tỷ giá, mua bán ngoại tệ và chuyển tiền ra vào thuận tiện; phát triển phái sinh, trái phiếu và sản phẩm định danh bằng USD; đồng thời giữ quy định ổn định, nhất quán. “Bằng chứng thuyết phục nhất là một giao dịch khứ hồi mượt mà”, ông nhấn mạnh.
Đáp lại, ông McClellan cho biết VIFC-HCMC có cơ chế một cửa chuẩn quốc tế, cho phép giao dịch và lập hợp đồng bằng USD, tự do chuyển lợi nhuận về nước, áp dụng luật nước ngoài, báo cáo tài chính IFRS và trọng tài quốc tế.
Ông Marc Knapper, nguyên Đại sứ Mỹ tại Việt Nam, Chủ tịch Knapper Global Advisors và cố vấn VIFC-HCMC, cho rằng định chế tham gia phải có hiện diện thực chất với nhân sự, sản phẩm và dự án, dù không bắt buộc chuyển trụ sở chính. Theo VietnamPlus, ông cho biết nhà đầu tư từ Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc và Đài Loan (Trung Quốc) quan tâm tới cơ hội dài hạn tại Việt Nam, nhưng để biến sự quan tâm thành quyết định, VIFC cần quy định rõ ràng và thực thi nhất quán, khả năng kết nối dòng vốn qua các công cụ như trái phiếu xanh, trái phiếu hạ tầng, cùng nguồn nhân lực chất lượng cao.
Ý nghĩa với thị trường Việt Nam
Theo ông Tuấn, thành công của VIFC phụ thuộc vào khả năng giúp nhà đầu tư vượt qua những thách thức mà dòng vốn gián tiếp vào Việt Nam gặp phải thời gian qua, cũng như thể hiện lợi thế cạnh tranh với Singapore, Hong Kong hay Dubai. Với nền kinh tế, ông Vũ cho biết trước mắt trung tâm tập trung giải bài toán vốn cho TP HCM và vùng Đông Nam Bộ, đồng thời hỗ trợ Đà Nẵng và miền Trung; năng lượng, hạ tầng và đổi mới sáng tạo là các lĩnh vực được các diễn giả nhắc tới. Trong tháng 9, TP HCM tăng 17 bậc lên hạng 67 trên 117 thành phố trong bảng xếp hạng Trung tâm Tài chính toàn cầu của Z/Yen Partners (Anh) và Viện Phát triển Trung Quốc (CDI), mức tăng nhanh thứ hai sau Copenhagen.
Kinh nghiệm từ Kazakhstan cũng được chia sẻ tại phiên thảo luận. Ông Talgat Amanbayev, thành viên Hội đồng quản trị Trung tâm Tài chính quốc tế Astana (AIFC), cho biết AIFC khởi đầu bằng các giao dịch quy mô nhỏ để tạo uy tín và sau 8 năm đã thu hút 27 tỷ USD vốn đăng ký, giải ngân 17 tỷ USD. Ông khuyến nghị Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tài chính, Bộ Tư pháp, hải quan và thuế cùng vào cuộc để quy chế được ban hành nhanh.
Các mốc tiếp theo
Mốc gần nhất là quy trình, quy chế tiếp nhận quỹ đầu tư dự kiến ra trong tháng 11, song song với quy chế ngân hàng và quản lý tài sản. Ông McClellan cho rằng thành công của trung tâm cần được theo dõi qua ba cột mốc: ban hành quy chế, đăng ký thành viên và giao dịch thực tế. AEF 2026, năm nay lần đầu đồng thương hiệu với Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF), kéo dài đến 29/10.