Chính phủ ban hành kế hoạch tổng thể quản trị xuất siêu và phòng tránh rủi ro trong thương mại quốc tế giai đoạn 2026–2030. Nghị quyết số 403/NQ-CP được Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc ký ngày 21/11 đặt ra nhiệm vụ theo dõi những nhóm hàng, thị trường và doanh nghiệp có mức thặng dư hoặc độ tập trung lớn.
Theo Cổng Thông tin điện tử Chính phủ, kế hoạch hướng tới quản lý quan hệ thương mại song phương bền vững hơn, đồng thời nâng chất lượng hàng xuất khẩu và năng lực nhập khẩu phục vụ sản xuất. Văn bản nêu các hướng công việc, không công bố một mức xuất siêu mới hay kết quả thực hiện đã đạt được.
Theo dõi xuất xứ và dấu hiệu rủi ro
Một trong bảy nhóm giải pháp là hoàn thiện quy định về xuất xứ, chứng nhận xuất xứ hàng hóa và hậu kiểm. Cơ quan quản lý được giao tăng cường xác minh đối với mặt hàng, doanh nghiệp và chuỗi cung ứng có rủi ro cao; phối hợp trao đổi thông tin với nước nhập khẩu và xây dựng cơ chế cảnh báo sớm.
Các rủi ro được nêu gồm gian lận xuất xứ, lẩn tránh biện pháp thương mại và chuyển tải bất hợp pháp. Kế hoạch cũng đề cập việc kiểm soát hàng hóa sản xuất bằng lao động cưỡng bức và rà soát nguồn đầu vào thuộc diện bị đối tác cảnh báo hoặc kiểm soát. Đây là nội dung quản lý theo rủi ro, không phải kết luận rằng một doanh nghiệp cụ thể đã vi phạm.
Nhóm giải pháp dựa trên dữ liệu yêu cầu kết nối thông tin hải quan, thuế, đầu tư, xuất nhập khẩu và doanh nghiệp. Bộ Công Thương được giao theo dõi quy mô, cơ cấu, mức độ tập trung xuất siêu theo mặt hàng, thị trường và khu vực doanh nghiệp, làm cơ sở đề xuất cảnh báo và chính sách.
Nguồn cung, công suất và trách nhiệm thực hiện
Kế hoạch đề cập đa dạng hóa nguồn cung, thị trường, nâng tỷ lệ nội địa hóa và liên kết giữa doanh nghiệp trong nước với khu vực đầu tư nước ngoài. Máy móc, nguyên liệu và công nghệ cần thiết cho sản xuất cũng nằm trong định hướng tăng năng lực nhập khẩu.
Các cơ quan sẽ rà soát quy hoạch ngành, mục tiêu sản lượng và công suất theo tín hiệu thị trường; đánh giá các chính sách hỗ trợ, tín dụng có nguy cơ thúc đẩy dư thừa công suất hoặc phát sinh rủi ro về trợ cấp. Bộ, ngành và địa phương được phân công phối hợp, kiểm tra và báo cáo theo nhiệm vụ của mình. Các thay đổi cụ thể còn phụ thuộc văn bản hướng dẫn và quá trình triển khai.
Trước đó, KBVN+ đã đưa tin về yêu cầu hoàn thiện dự thảo quản trị thương mại cân bằng. Với một hiệp định khác, bài về chuẩn bị quy tắc xuất xứ trước VEFTA cho thấy doanh nghiệp cũng cần theo dõi quy định riêng của từng thị trường.
